{"id":2603,"date":"2023-10-31T15:56:52","date_gmt":"2023-10-31T14:56:52","guid":{"rendered":"https:\/\/poznanyes.eu\/?p=2603"},"modified":"2023-10-31T15:57:02","modified_gmt":"2023-10-31T14:57:02","slug":"o-zalozycielu-poznania-ksieciu-przemyslu-i","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/eternal\/o-zalozycielu-poznania-ksieciu-przemyslu-i","title":{"rendered":"O za\u0142o\u017cycielu Poznania, ksi\u0119ciu Przemys\u0142u I"},"content":{"rendered":"\n<p>W anna\u0142ach historii s\u0105 w\u0142adcy, kt\u00f3rzy pomimo swoich znacz\u0105cych osi\u0105gni\u0119\u0107 cz\u0119sto zostaj\u0105 przy\u0107mieni przez blask swoich nast\u0119pc\u00f3w. Takim by\u0142 ksi\u0105\u017c\u0119 Przemys\u0142 I wielkopolski, za\u0142o\u017cyciel Poznania.<\/p>\n\n\n\n<p>Ksi\u0105\u017c\u0119 Przemys\u0142 I, urodzony na pocz\u0105tku XIII wieku w Trzebnicy odegra\u0142 kluczow\u0105 rol\u0119 w historii Wielkopolski. Jego kr\u00f3tkie, ale wp\u0142ywowe \u017cycie, trwaj\u0105ce zaledwie 36-37 lat, naznaczone by\u0142o osi\u0105gni\u0119ciami w administracji, dyplomacji i kulturze. W szczeg\u00f3lno\u015bci przypisuje si\u0119 mu lokacj\u0119 Poznania na prawie niemieckim w 1253 roku \u2013 pisze <a href=\"https:\/\/poznanyes.eu\/\">poznanyes.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Historyczny kontekst Polski w XIII wieku<\/h2>\n\n\n\n<p>Aby zrozumie\u0107 znaczenie ksi\u0119cia Przemys\u0142a I, nale\u017cy zrozumie\u0107, jaka by\u0142a Polska w XIII wieku. Kraj zosta\u0142 podzielony na dzielnice, r\u00f3\u017cni ksi\u0105\u017c\u0119ta rywalizowali o w\u0142adz\u0119, a zasada pryncypatu nadal istnia\u0142a jako idea. Dwory ksi\u0105\u017c\u0119ce przyci\u0105ga\u0142y magnat\u00f3w i przyczynia\u0142y si\u0119 do powstania rycerstwa. Kolonizacja wsi i lokacja miast na prawie niemieckim zmieni\u0142y sytuacj\u0119 spo\u0142eczno-gospodarcz\u0105. W tym okresie nast\u0105pi\u0142y tak\u017ce przemiany w dziedzinie kultury: Polacy studiowali za granic\u0105, wzros\u0142a rola Ko\u015bcio\u0142a, pojawi\u0142y si\u0119 zakony kaznodziejskie i \u017cebracze, takie jak dominikanie i franciszkanie. Panowanie Przemys\u0142a I zbieg\u0142o si\u0119 z tym dynamicznym okresem zmian.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Panowanie i osi\u0105gni\u0119cia Przemys\u0142a I<\/h2>\n\n\n\n<p>Dochodz\u0105c do w\u0142adzy po \u015bmierci ojca w 1239 roku Przemys\u0142 I zainicjowa\u0142 szereg wa\u017cnych dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re zadecydowa\u0142y o przysz\u0142o\u015bci Wielkopolski. Nawi\u0105za\u0142 przyjazne stosunki z Ko\u015bcio\u0142em, przywracaj\u0105c duchowie\u0144stwu przywileje, cho\u0107 budzi\u0142o to niepok\u00f3j w\u015br\u00f3d rycerstwa. Przemys\u0142 I podzieli\u0142 tak\u017ce Wielkopolsk\u0119, aby rz\u0105dzi\u0107 wraz ze swoim bratem Boles\u0142awem, zwanym Boles\u0142awem Pobo\u017cnym. Jednak skomplikowana dynamika rodziny Piast\u00f3w doprowadzi\u0142a do wewn\u0119trznych napi\u0119\u0107 i konflikt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W swojej polityce zagranicznej Przemys\u0142 I d\u0105\u017cy\u0142 do odzyskania utraconych terytori\u00f3w i wzmocnienia twierdz strategicznych. Stosowa\u0142 zar\u00f3wno dyplomacj\u0119, jak i dzia\u0142ania militarne, cho\u0107 rosn\u0105ce zagro\u017cenie ze strony Brandenburgii i okresowe konflikty z ksi\u0105\u017c\u0119tami \u015bl\u0105skimi stwarza\u0142y pewne trudno\u015bci. Pomimo jego ambicji w\u0142adczych, nie ma dowod\u00f3w na to, \u017ce chcia\u0142 si\u0119gn\u0105\u0107 po koron\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Panowanie Przemys\u0142a I charakteryzowa\u0142o si\u0119 nap\u0142ywem osad na prawie niemieckim. Pozna\u0144, kt\u00f3ry uzyska\u0142 prawa miejskie w 1253 roku, jest \u017cywym przyk\u0142adem takich przemian urbanistycznych. Tomasz z Gubina pod przewodnictwem Przemys\u0142a zorganizowa\u0142 i zarz\u0105dza\u0142 lokacj\u0105 miasta, dzi\u0119ki czemu sta\u0142o si\u0119 ono dobrze rozwijaj\u0105cym si\u0119 o\u015brodkiem, posiadaj\u0105cym przywileje gospodarcze i fortyfikacje.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kulturalna i osobista strona Przemys\u0142a I<\/h2>\n\n\n\n<p>Opr\u00f3cz osi\u0105gni\u0119\u0107 politycznych panowanie Przemys\u0142a I mia\u0142o znaczenie kulturowe. Jego dw\u00f3r w Poznaniu, po\u0142o\u017cony na Ostrowie Tumskim, by\u0142 o\u015brodkiem \u017cycia politycznego i kulturalnego. Bankiety, turnieje i opowie\u015bci rycerskie charakteryzowa\u0142y dzia\u0142alno\u015b\u0107 dworu. Obecno\u015b\u0107 wykszta\u0142conych ludzi z uniwersytet\u00f3w europejskich i silny wp\u0142yw Ko\u015bcio\u0142a doda\u0142y blasku kulturze tamtych czas\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"606\" height=\"788\" src=\"https:\/\/cdn.poznanyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/10\/image-15.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2604\" srcset=\"https:\/\/cdn.poznanyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/10\/image-15.png 606w, https:\/\/cdn.poznanyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/10\/image-15-231x300.png 231w\" sizes=\"auto, (max-width: 606px) 100vw, 606px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Pobo\u017cno\u015b\u0107 i asceza Przemys\u0142a I przyczyni\u0142y si\u0119 do powstania jego wizerunku niemal idealnego w\u0142adcy. S\u0142yn\u0105\u0142 z dobroci, prawdom\u00f3wno\u015bci i umiarkowania, a w okresie Wielkiego Postu, wed\u0142ug niekt\u00f3rych przekaz\u00f3w, nosi\u0142 pod szatami grub\u0105 w\u0142osiennic\u0119. Niestety, jego nadmierne oddanie mog\u0142o przyczyni\u0107 si\u0119 do jego przedwczesnej \u015bmierci w wieku 36 lub 37 lat. Pozostawi\u0142 pi\u0119cioro dzieci, a jego syn Przemys\u0142 II kontynuowa\u0142 dynasti\u0119 Piast\u00f3w w Wielkopolsce.<\/p>\n\n\n\n<p>Tym samym panowanie ksi\u0119cia Przemys\u0142a I sta\u0142o si\u0119 prze\u0142omowym okresem w historii Wielkopolski. Jego wysi\u0142ki dyplomatyczne, urbanistyczne i mecenat kulturalny pozostawi\u0142y trwa\u0142e dziedzictwo, cho\u0107 jego syn Przemys\u0142 II cz\u0119sto przyci\u0105ga wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 w narracjach historycznych. Pozna\u0144 ze swoj\u0105 wielowiekow\u0105 histori\u0105 jest dowodem jego wizji i osi\u0105gni\u0119\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W anna\u0142ach historii s\u0105 w\u0142adcy, kt\u00f3rzy pomimo swoich znacz\u0105cych osi\u0105gni\u0119\u0107 cz\u0119sto zostaj\u0105 przy\u0107mieni przez blask swoich nast\u0119pc\u00f3w. Takim by\u0142 ksi\u0105\u017c\u0119 Przemys\u0142 I wielkopolski, za\u0142o\u017cyciel Poznania. Ksi\u0105\u017c\u0119 Przemys\u0142 I, urodzony na pocz\u0105tku XIII wieku w Trzebnicy odegra\u0142 kluczow\u0105 rol\u0119 w historii Wielkopolski. Jego kr\u00f3tkie, ale wp\u0142ywowe \u017cycie, trwaj\u0105ce zaledwie 36-37 lat, naznaczone by\u0142o osi\u0105gni\u0119ciami w administracji, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":301,"featured_media":2446,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[500],"tags":[614,616,799,1008,1009,1007,1006,611,615,612,613],"motype":[494],"moformat":[89],"moimportance":[104],"class_list":{"0":"post-2603","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-pro-polituky","8":"tag-fakty-o-polityce","9":"tag-historia-politykow","10":"tag-historia-poznania","11":"tag-historyczny-kontekst-polski-w-xiii-wieku","12":"tag-ksiaze-przemysl-i","13":"tag-ksieciu-przemyslu-i","14":"tag-o-zalozycielu-poznania","15":"tag-poznanscy-politycy","16":"tag-znane-osoby-poznan","17":"tag-znani-politycy","18":"tag-zycie-polityczne-w-poznaniu","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna","21":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2603","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/301"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2603"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2603\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2607,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2603\/revisions\/2607"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2446"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2603"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2603"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2603"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2603"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2603"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2603"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}