{"id":2731,"date":"2023-11-25T01:08:10","date_gmt":"2023-11-25T00:08:10","guid":{"rendered":"https:\/\/poznanyes.eu\/?p=2731"},"modified":"2023-11-25T01:08:20","modified_gmt":"2023-11-25T00:08:20","slug":"jak-poznaniacy-walczyli-o-niepodleglosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/eternal\/jak-poznaniacy-walczyli-o-niepodleglosc","title":{"rendered":"Jak poznaniacy walczyli o niepodleg\u0142o\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"\n<p>Aktywne \u017cycie Poznania, przeplataj\u0105ce si\u0119 z trudno\u015bciami walki politycznej, ochron\u0105 kultury i pragnieniem autonomii, reprezentuje \u015bcie\u017ck\u0119 wyryt\u0105 w historii walki Polski o niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Od epoki postnapoleo\u0144skiej a\u017c do przedednia powstania wielkopolskiego Pozna\u0144 demonstrowa\u0142 nieustanne pragnienie wolno\u015bci i samostanowienia \u2013 pisze <a href=\"https:\/\/poznanyes.eu\/\">poznanyes.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_76 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a671c3ff238a\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a671c3ff238a\"  aria-label=\"Prze\u0142\u0105cznik\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/eternal\/jak-poznaniacy-walczyli-o-niepodleglosc\/#Odrodzenie_nadziei_i_rozczarowania\" >Odrodzenie nadziei i rozczarowania<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/eternal\/jak-poznaniacy-walczyli-o-niepodleglosc\/#Odpornosc_poprzez_wyzwania_rewolucja_organizacyjna\" >Odporno\u015b\u0107 poprzez wyzwania: rewolucja organizacyjna<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/eternal\/jak-poznaniacy-walczyli-o-niepodleglosc\/#Wzmocnienie_fundamentow_ewolucja_spolecznosci_poznanskiej\" >Wzmocnienie fundament\u00f3w: ewolucja spo\u0142eczno\u015bci pozna\u0144skiej<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/eternal\/jak-poznaniacy-walczyli-o-niepodleglosc\/#Swit_nowej_ery_poczatek_powstania_wielkopolskiego\" >\u015awit nowej ery: pocz\u0105tek powstania wielkopolskiego<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Odrodzenie_nadziei_i_rozczarowania\"><\/span>Odrodzenie nadziei i rozczarowania<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>W 1815 roku Pozna\u0144 wyszed\u0142 z zawirowa\u0144 epoki napoleo\u0144skiej, ale ponownie znalaz\u0142 si\u0119 pod zaborem pruskim. Utworzenie Wielkiego Ksi\u0119stwa Pozna\u0144skiego z obietnicami praw polskich rozpali\u0142o promyk nadziei. Jednak rozbie\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy zapewnieniami a dzia\u0142aniami zasia\u0142a ziarno sceptycyzmu w\u015br\u00f3d ludno\u015bci. Dominacja spo\u0142eczno\u015bci polskiej, zw\u0142aszcza na obszarach wiejskich, przyczyni\u0142a si\u0119 do ukszta\u0142towania si\u0119 silnego ducha w\u015br\u00f3d elity, kt\u00f3ra piel\u0119gnowa\u0142a marzenia o niepodleg\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak po powstaniu listopadowym w 1830 roku obietnice te uleg\u0142y stopniowemu zatarciu. Strategiczne zainteresowanie Berlina geopolitycznym znaczeniem Poznania doprowadzi\u0142o do stopniowego ograniczania praw j\u0119zyka polskiego i przej\u015bcia do polityki germanizacji. Pomimo tych wyzwa\u0144 elita Poznania by\u0142a pionierem koncepcji znanej jako \u201ePraca organiczna\u201d, maj\u0105cej na celu rozw\u00f3j spo\u0142eczno-gospodarczy, uciele\u015bniaj\u0105c ducha oporu w obliczu niesprzyjaj\u0105cych okoliczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Odpornosc_poprzez_wyzwania_rewolucja_organizacyjna\"><\/span>Odporno\u015b\u0107 poprzez wyzwania: rewolucja organizacyjna<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Po Wio\u015bnie Lud\u00f3w w Poznaniu utworzono Komitet Narodowy, kt\u00f3ry opowiada\u0142 si\u0119 za autonomi\u0105 w obr\u0119bie Wielkiego Ksi\u0119stwa Pozna\u0144skiego. Powsta\u0142y polskie jednostki wojskowe, kt\u00f3re mia\u0142y przeciwstawi\u0107 si\u0119 rosyjskiej interwencji i potencjalnie wyzwoli\u0107 swoje terytoria. Jednak atak Prus i p\u00f3\u017aniejsza pora\u017cka przy\u0107mi\u0142y te aspiracje, prowadz\u0105c do aresztowa\u0144, upokorzenia i surowego u\u015bwiadomienia narastania konfliktu narodowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Pomimo niepowodzenia rozpalona energia nie wygas\u0142a, znajduj\u0105c swoje wyra\u017cenie w dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych kierunkach. Po pierwsze, poprzez reprezentacj\u0119 parlamentarn\u0105 w Landtagu, a p\u00f3\u017aniej w Reichstagu, gdzie polscy pos\u0142owie wyra\u017cali pragnienia spo\u0142ecze\u0144stwa. Po drugie, wa\u017cnym momentem dla dzia\u0142a\u0144 sta\u0142o si\u0119 odrodzenie programu organizacyjnych i utworzenie r\u00f3\u017cnych wyspecjalizowanych struktur, kt\u00f3re wyznaczy\u0142y now\u0105 faz\u0119 wytrwa\u0142ego oporu wobec pruskich represji.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wzmocnienie_fundamentow_ewolucja_spolecznosci_poznanskiej\"><\/span>Wzmocnienie fundament\u00f3w: ewolucja spo\u0142eczno\u015bci pozna\u0144skiej<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Lata 60. XIX wieku to nowy etap w rozwoju ustroju organicznego, wywo\u0142any konsekwencjami powstania styczniowego. Pozna\u0144skie elity strategicznie zmieni\u0142y swoje podej\u015bcie organizacyjne, koncentruj\u0105c si\u0119 na wyspecjalizowanych strukturach w r\u00f3\u017cnych sferach dzia\u0142alno\u015bci. Rozrasta\u0142y si\u0119 k\u00f3\u0142ka rolnicze, towarzystwa przemys\u0142owe i inicjatywy edukacyjne, b\u0119d\u0105ce bastionami oporu przeciwko pr\u00f3bom germanizacji.<\/p>\n\n\n\n<p>Kluczow\u0105 rol\u0119 w przeciwstawieniu si\u0119 polityce germanizacji odegra\u0142a pr\u0119\u017cnie dzia\u0142aj\u0105ca prasa polska, a zw\u0142aszcza tak wp\u0142ywowe wydawnictwa, jak \u201eDziennik Pozna\u0144ski\u201d i \u201eKurier Pozna\u0144ski\u201d. W miar\u0119 nasilania si\u0119 nacisk\u00f3w pruskich spo\u0142eczno\u015b\u0107 polska w Poznaniu zjednoczy\u0142a si\u0119 w sp\u00f3jn\u0105, dobrze zorganizowan\u0105 struktur\u0119, kt\u00f3ra zyska\u0142a popularno\u015b\u0107 w sferze gospodarczej, spo\u0142ecznej i politycznej, jednocze\u015bnie zaciekle broni\u0105c swojej to\u017csamo\u015bci i dziedzictwa kulturowego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Swit_nowej_ery_poczatek_powstania_wielkopolskiego\"><\/span>\u015awit nowej ery: pocz\u0105tek powstania wielkopolskiego<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Na pocz\u0105tku XX wieku m\u0142ode pokolenie poznaniak\u00f3w, rozczarowane dotychczasowymi podej\u015bciami prawnymi, poszukiwa\u0142o metod bardziej bezpo\u015brednich i aktywnych. Strajki szkolne z 1901 i 1906 roku, jako kluczowe symbole oporu, odbi\u0142y si\u0119 echem w ca\u0142ej Europie, uosabiaj\u0105c walk\u0119 o zachowanie polskiej kultury w obliczu zgermanizowanego systemu edukacji. Pojawienie si\u0119 podziemnych grup harcerskich i gor\u0105ce demonstracje \u015bwiadczy\u0142y o rosn\u0105cym zniecierpliwieniu m\u0142odego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"664\" src=\"https:\/\/cdn.poznanyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/11\/image-1024x664.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2732\" srcset=\"https:\/\/cdn.poznanyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/11\/image-1024x664.png 1024w, https:\/\/cdn.poznanyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/11\/image-300x194.png 300w, https:\/\/cdn.poznanyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/11\/image-768x498.png 768w, https:\/\/cdn.poznanyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/11\/image-1536x996.png 1536w, https:\/\/cdn.poznanyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/11\/image-696x451.png 696w, https:\/\/cdn.poznanyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/11\/image-1068x692.png 1068w, https:\/\/cdn.poznanyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/11\/image.png 1600w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Ostatecznie kulminacj\u0105 tych wysi\u0142k\u00f3w sta\u0142o si\u0119 powstanie wielkopolskie w 1918 roku, w kt\u00f3rym wytrwa\u0142y duch mieszka\u0144c\u00f3w Poznania przejawi\u0142 si\u0119 w pe\u0142noprawnym pragnieniu niepodleg\u0142o\u015bci. Powstanie by\u0142o wynikiem dziesi\u0119cioleci wytrwa\u0142o\u015bci i po\u015bwi\u0119cenia sprawie polskiej autonomii.<\/p>\n\n\n\n<p>Droga do niepodleg\u0142o\u015bci by\u0142a pe\u0142na wyzwa\u0144, ale niez\u0142omny duch poznaniak\u00f3w zwyci\u0119\u017cy\u0142, wnosz\u0105c znacz\u0105cy wk\u0142ad w ostateczne osi\u0105gni\u0119cie suwerenno\u015bci w regionie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aktywne \u017cycie Poznania, przeplataj\u0105ce si\u0119 z trudno\u015bciami walki politycznej, ochron\u0105 kultury i pragnieniem autonomii, reprezentuje \u015bcie\u017ck\u0119 wyryt\u0105 w historii walki Polski o niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Od epoki postnapoleo\u0144skiej a\u017c do przedednia powstania wielkopolskiego Pozna\u0144 demonstrowa\u0142 nieustanne pragnienie wolno\u015bci i samostanowienia \u2013 pisze poznanyes.eu. Odrodzenie nadziei i rozczarowania W 1815 roku Pozna\u0144 wyszed\u0142 z zawirowa\u0144 epoki napoleo\u0144skiej, ale [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":301,"featured_media":2627,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[500],"tags":[1078,614,616,799,1077,611,1079,615,612,613],"moimportance":[104],"motype":[494],"moformat":[89],"class_list":{"0":"post-2731","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-pro-polituky","8":"tag-aktywne-zycie-poznania","9":"tag-fakty-o-polityce","10":"tag-historia-politykow","11":"tag-historia-poznania","12":"tag-jak-poznaniacy-walczyli-o-niepodleglosc","13":"tag-poznanscy-politycy","14":"tag-wzmocnienie-fundamentow-ewolucja-spolecznosci-poznanskiej","15":"tag-znane-osoby-poznan","16":"tag-znani-politycy","17":"tag-zycie-polityczne-w-poznaniu","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2731","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/301"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2731"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2731\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2735,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2731\/revisions\/2735"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2627"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2731"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2731"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2731"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2731"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2731"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2731"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}