{"id":2742,"date":"2023-11-27T23:51:44","date_gmt":"2023-11-27T22:51:44","guid":{"rendered":"https:\/\/poznanyes.eu\/?p=2742"},"modified":"2023-11-27T23:51:53","modified_gmt":"2023-11-27T22:51:53","slug":"jak-rzad-pruski-planowal-utworzenie-archiwum-panstwowego-w-poznaniu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/eternal\/jak-rzad-pruski-planowal-utworzenie-archiwum-panstwowego-w-poznaniu","title":{"rendered":"Jak rz\u0105d pruski planowa\u0142 utworzenie archiwum pa\u0144stwowego w Poznaniu"},"content":{"rendered":"\n<p>Na pocz\u0105tku XIX wieku rz\u0105d pruski podj\u0105\u0142 misj\u0119 powo\u0142ania archiw\u00f3w w r\u00f3\u017cnych prowincjach w celu scentralizowania dokumentacji historycznej i promowania swojej wizji zjednoczonego i zgermanizowanego pa\u0144stwa. W\u015br\u00f3d tych plan\u00f3w centralnym punktem tych wysi\u0142k\u00f3w sta\u0142o si\u0119 wojew\u00f3dztwo wielkopolskie \u2013 podaje <a href=\"https:\/\/poznanyes.eu\/\">poznanyes.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_76 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a4982e56974b\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a4982e56974b\"  aria-label=\"Prze\u0142\u0105cznik\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/eternal\/jak-rzad-pruski-planowal-utworzenie-archiwum-panstwowego-w-poznaniu\/#Wczesne_wizje_plany_kanclerza_Hardenberga\" >Wczesne wizje: plany kanclerza Hardenberga<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/eternal\/jak-rzad-pruski-planowal-utworzenie-archiwum-panstwowego-w-poznaniu\/#Podwojne_przeznaczenie_archiwum_w_Poznaniu\" >Podw\u00f3jne przeznaczenie archiwum w Poznaniu&nbsp;<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/eternal\/jak-rzad-pruski-planowal-utworzenie-archiwum-panstwowego-w-poznaniu\/#Eduard_Heinrich_Flottwell_architekt_germanizacji\" >Eduard Heinrich Flottwell: architekt germanizacji<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/eternal\/jak-rzad-pruski-planowal-utworzenie-archiwum-panstwowego-w-poznaniu\/#Wykorzystanie_edukacji_i_ekonomii\" >Wykorzystanie edukacji i ekonomii<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wczesne_wizje_plany_kanclerza_Hardenberga\"><\/span>Wczesne wizje: plany kanclerza Hardenberga<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Inicjatywa utworzenia archiw\u00f3w na terenie prowincji pruskich rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 ju\u017c w 1820 roku pod przewodnictwem Karla Augusta Hardenberga, kanclerza rz\u0105du pruskiego i znanego reformatora pruskiej administracji pa\u0144stwowej. Zamiarem Hardenberga by\u0142o stworzenie scentralizowanego repozytorium dokument\u00f3w historycznych w Poznaniu, b\u0119d\u0105cym cz\u0119\u015bci\u0105 terytorium Prus. Zainicjowa\u0142 powstanie raportu o stanie archiw\u00f3w w regionie, co zapocz\u0105tkowa\u0142o realizacj\u0119 tego ambitnego projektu. Jednak po \u015bmierci Hardenberga plany te upad\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Podwojne_przeznaczenie_archiwum_w_Poznaniu\"><\/span>Podw\u00f3jne przeznaczenie archiwum w Poznaniu&nbsp;<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>W\u0142adze Berlina zdawa\u0142y sobie spraw\u0119 z wagi posiadania archiwum pa\u0144stwowego w Poznaniu dla realizacji swoich zainteresowa\u0144 historycznych, ale musia\u0142y jednak zachowa\u0107 delikatn\u0105 r\u00f3wnowag\u0119. Z jednej strony rz\u0105d d\u0105\u017cy\u0142 do propagowania niemiecko\u015bci, zaszczepiania lojalno\u015bci wobec w\u0142adz pruskich i budowania poczucia jedno\u015bci w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w wojew\u00f3dztwa wielkopolskiego. Z drugiej strony istnia\u0142a obawa, \u017ce \u200b\u200barchiwum mo\u017ce niechc\u0105cy sta\u0107 si\u0119 o\u015brodkiem polskiego \u017cycia naukowego i polskiej konspiracji. Takie podw\u00f3jne przeznaczenie sta\u0142o si\u0119 niezwykle wa\u017cnym aspektem projektu archiwum pa\u0144stwowego w Poznaniu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Eduard_Heinrich_Flottwell_architekt_germanizacji\"><\/span>Eduard Heinrich Flottwell: architekt germanizacji<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Kluczow\u0105 rol\u0119 w realizacji wizji rz\u0105du pruskiego zjednoczenia i germanizacji zabor\u00f3w odegra\u0142 Eduard Heinrich Flottwell, od 1830 roku naczelny prezes Prowincji Pozna\u0144skiej. Jego metody obejmowa\u0142y integracj\u0119 Polak\u00f3w ze spo\u0142ecze\u0144stwem niemieckim, a jedn\u0105 z wybitnych organizacji, kt\u00f3r\u0105 za\u0142o\u017cy\u0142, by\u0142o Towarzystwo Sztuk Pi\u0119knych (Kunstverein) w 1836 roku. Jednak pomimo akceptacji Polak\u00f3w, spo\u0142ecze\u0144stwo nie skupia\u0142o si\u0119 na tw\u00f3rczo\u015bci polskich malarzy. Ten wsp\u00f3lny wysi\u0142ek nie powi\u00f3d\u0142 si\u0119 podczas nastroj\u00f3w nacjonalistycznych w 1848 roku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wykorzystanie_edukacji_i_ekonomii\"><\/span>Wykorzystanie edukacji i ekonomii<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Rz\u0105d pruski uwa\u017ca\u0142, \u017ce aby pozyska\u0107 szersz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego, nale\u017cy sprzyja\u0107 rozwojowi szkolnictwa niemieckiego i poprawie ekonomicznych warunk\u00f3w \u017cycia ludno\u015bci. W 1836 roku w odpowiedzi na t\u0119 potrzeb\u0119 naczelny prezes Flottwell zleci\u0142 archiwi\u015bcie \u0141ukaszowi Zdanowskiemu spisanie akt grodzkich i ziemskich w Poznaniu. Spis Zdanowskiego, zatytu\u0142owany \u201eRepertoria der Grod- und Landgericht-Archive\u201d, skatalogowa\u0142 najwa\u017cniejsze serie ksi\u0105g i zastosowa\u0142 metody opracowania spis\u00f3w podobne do tych stosowanych w czasach przedrozbiorowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Za\u0142o\u017cenie Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk w 1857 roku doprowadzi\u0142o do dodatkowego przeznaczenia \u015brodk\u00f3w dla archiwist\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 spisem ksi\u0105g grodzkich i ziemskich w Wielkopolsce. Rol\u0119 t\u0119 podj\u0105\u0142 J\u00f3zef Przyborowski, nauczyciel, filolog, bibliotekarz i numizmatyk, kt\u00f3ry rozpocz\u0105\u0142 prace nad indeksacj\u0105 r\u00f3\u017cnych ksi\u0105g grodzkich i ziemskich. Inicjatywa ta mia\u0142a na celu centralizacj\u0119 i zachowanie zapis\u00f3w historycznych.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"517\" src=\"https:\/\/cdn.poznanyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/11\/image-2-1024x517.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2743\" srcset=\"https:\/\/cdn.poznanyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/11\/image-2-1024x517.png 1024w, https:\/\/cdn.poznanyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/11\/image-2-300x152.png 300w, https:\/\/cdn.poznanyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/11\/image-2-768x388.png 768w, https:\/\/cdn.poznanyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/11\/image-2-1536x776.png 1536w, https:\/\/cdn.poznanyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/11\/image-2-696x351.png 696w, https:\/\/cdn.poznanyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/11\/image-2-1068x539.png 1068w, https:\/\/cdn.poznanyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/11\/image-2.png 1600w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Ponadto w 1861 roku sprowadzono do Poznania z Bydgoszczy staropolskie ksi\u0119gi grodzkie i ziemskie, kt\u00f3re by\u0142y przechowywane na strychu miejscowego S\u0105du Ziemskiego. Taki krok scentralizowa\u0142 dawny polski zas\u00f3b pa\u0144stwowy z Wielkopolski i cz\u0119\u015bci Kujaw pod zarz\u0105dem niemieckim. Rz\u0105d pruski popar\u0142 taki rozw\u00f3j, finansuj\u0105c stanowiska asystent\u00f3w archiwist\u00f3w w archiwum miejskim.<\/p>\n\n\n\n<p>Pr\u00f3ba utworzenia przez rz\u0105d pruski archiwum w Poznaniu by\u0142a z\u0142o\u017conym i wieloaspektowym projektem, maj\u0105cym na celu utrwalenie dokument\u00f3w historycznych, promowanie germanizacji i utrzymanie kontroli nad polskimi aspiracjami narodowymi. Ta relacja historyczna rzuca \u015bwiat\u0142o na strategi\u0119 w\u0142adz pruskich w tym kluczowym okresie w historii Poznania.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na pocz\u0105tku XIX wieku rz\u0105d pruski podj\u0105\u0142 misj\u0119 powo\u0142ania archiw\u00f3w w r\u00f3\u017cnych prowincjach w celu scentralizowania dokumentacji historycznej i promowania swojej wizji zjednoczonego i zgermanizowanego pa\u0144stwa. W\u015br\u00f3d tych plan\u00f3w centralnym punktem tych wysi\u0142k\u00f3w sta\u0142o si\u0119 wojew\u00f3dztwo wielkopolskie \u2013 podaje poznanyes.eu. Wczesne wizje: plany kanclerza Hardenberga Inicjatywa utworzenia archiw\u00f3w na terenie prowincji pruskich rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 ju\u017c [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":301,"featured_media":2673,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[500],"tags":[614,616,799,1083,1084,1085,611,615,612,613],"moimportance":[104],"motype":[494],"moformat":[89],"class_list":{"0":"post-2742","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-pro-polituky","8":"tag-fakty-o-polityce","9":"tag-historia-politykow","10":"tag-historia-poznania","11":"tag-jak-rzad-pruski-planowal-utworzenie-archiwum-panstwowego-w-poznaniu","12":"tag-plany-kanclerza-hardenberga","13":"tag-podwojne-przeznaczenie-archiwum-w-poznaniu","14":"tag-poznanscy-politycy","15":"tag-znane-osoby-poznan","16":"tag-znani-politycy","17":"tag-zycie-polityczne-w-poznaniu","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2742","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/301"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2742"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2742\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2746,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2742\/revisions\/2746"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2673"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2742"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2742"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2742"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2742"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2742"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2742"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}