{"id":2747,"date":"2023-11-30T21:20:14","date_gmt":"2023-11-30T20:20:14","guid":{"rendered":"https:\/\/poznanyes.eu\/?p=2747"},"modified":"2023-11-30T21:20:27","modified_gmt":"2023-11-30T20:20:27","slug":"geneza-koncepcji-niepodleglosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/eternal\/geneza-koncepcji-niepodleglosci","title":{"rendered":"Geneza koncepcji niepodleg\u0142o\u015bci\u00a0"},"content":{"rendered":"\n

Idea niepodleg\u0142o\u015bci w Poznaniu si\u0119ga okresu upadku Rzeczypospolitej. D\u0105\u017cenie do suwerenno\u015bci sta\u0142o si\u0119 zauwa\u017calne ju\u017c dawno temu, zw\u0142aszcza w \u015brodowisku elity patriotycznej XIX wieku. Uwa\u017cali, \u017ce \u200b\u200bkoncepcja bytu narodowego jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z ca\u0142kowit\u0105 niepodleg\u0142o\u015bci\u0105. Ju\u017c w 1841 roku Adolf von Arnim-Boitzenburg, prezydent Wielkiego Ksi\u0119stwa Pozna\u0144skiego, sformu\u0142owa\u0142 postaw\u0119 Polak\u00f3w wobec narodowo\u015bci jako pomost \u0142\u0105cz\u0105cy ruiny dawnego pa\u0144stwa polskiego z pragnieniem oddzielenia si\u0119 od Prus i zjednoczenia tych pozosta\u0142o\u015bci w nowe pa\u0144stwo polskie, \u2013 pisze poznanyes.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Ewolucja koncepcji<\/h2>\n\n\n\n

Idea niepodleg\u0142o\u015bci w Poznaniu przechodzi\u0142a przez r\u00f3\u017cne okresy. Pierwszy, do po\u0142owy XIX wieku, charakteryzowa\u0142 si\u0119 rozwojem koncepcji niepodleg\u0142o\u015bciowych pod wp\u0142ywem o\u015bwiecenia, p\u00f3\u017aniej \u2013 romantyzmu. W tym czasie w Wielkopolsce panowa\u0142y trzy g\u0142\u00f3wne koncepcje: insurekcyjna, ograniczona suwerenno\u015b\u0107 i rewolucyjna. Perspektywa insurekcyjna pojawi\u0142a si\u0119 dzi\u0119ki konfederatom barskim, nabieraj\u0105c tempa w czasie powstania ko\u015bciuszkowskiego i zaboru pruskiego do 1806 roku. W czasach Ksi\u0119stwa Warszawskiego has\u0142a powsta\u0144cze przekszta\u0142ci\u0142y si\u0119 w doktryn\u0119 ograniczonej suwerenno\u015bci w ramach wi\u0119kszej struktury politycznej. Po Kongresie Wiede\u0144skim podstawowym pogl\u0105dem sta\u0142a si\u0119 ograniczona wolno\u015b\u0107 w granicach pa\u0144stwa pruskiego. W latach 30. i 40. XIX wieku nast\u0105pi\u0142o odrodzenie my\u015bli powsta\u0144czej dzi\u0119ki Wielkiej Emigracji, kt\u00f3ra w latach 40. XIX wieku uczyni\u0142a z Poznania o\u015brodek powstania tr\u00f3jzaborowego. Mimo niepowodze\u0144 kolejnych powsta\u0144 przyw\u00f3dcy polskiego ruchu narodowego powr\u00f3cili do koncepcji ograniczonej wolno\u015bci w granicach pa\u0144stwa pruskiego, staraj\u0105c si\u0119 jej broni\u0107 w niemieckich organach przedstawicielskich, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na postanowienia wiede\u0144skie.<\/p>\n\n\n\n

Cel strategiczny a realia praktyczne<\/h2>\n\n\n\n

W drugim okresie, kt\u00f3ry trwa\u0142 do ko\u0144ca I wojny \u015bwiatowej, idea niepodleg\u0142o\u015bci funkcjonowa\u0142a bardziej jako cel strategiczny ni\u017c widoczny aspekt realnej aktywno\u015bci narodowej. R\u00f3\u017cne koncepcje niepodleg\u0142o\u015bci przewidywa\u0142y walk\u0119 przeciwko trzem zaborcom, kt\u00f3rych epicentrum mia\u0142 stanowi\u0107 Pozna\u0144. Celem maksymalnym by\u0142a suwerenno\u015b\u0107 w granicach istniej\u0105cych przed rozbiorami, a minimum ograniczona niepodleg\u0142o\u015b\u0107 w ramach pa\u0144stwa pruskiego. Wa\u017cne jest, aby walka nie by\u0142a skierowana przeciwko narodom niemieckim czy rosyjskim, ale przeciwko strukturom prawnym i administracyjnym tych pa\u0144stw.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3\u017cnorodni zwolennicy i ewolucja ruchu<\/h2>\n\n\n\n

Pocz\u0105tkowo si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105 ruchu by\u0142o zamo\u017cne ziemia\u0144stwo i szlachta, jednak stopniowo koncepcja wolno\u015bci zyska\u0142a poparcie nowej inteligencji, ni\u017cszego duchowie\u0144stwa i warstw plebejskich. Ewolucja pogl\u0105d\u00f3w spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego pod wp\u0142ywem o\u015bwiecenia, romantyzmu i organicyzmu po\u0142o\u017cy\u0142a podwaliny pod koncepcje niepodleg\u0142o\u015bciowe. Powszechnie uwa\u017cano, \u017ce w warunkach zaboru pruskiego pragnienie wolno\u015bci \u0142\u0105czy si\u0119 z modernizacj\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego. Ta wieloaspektowa dzia\u0142alno\u015b\u0107 obejmowa\u0142a fronty insurekcyjne, polityczne, spo\u0142eczne, gospodarcze i kulturalno-o\u015bwiatowe, jednocz\u0105c cz\u0119sto tych samych dzia\u0142aczy zar\u00f3wno z nurt\u00f3w insurekcyjnych, jak i innych.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Historia d\u0105\u017cenia Poznania do suwerenno\u015bci przebiega poprzez ewolucj\u0119 ideologii i transformacje spo\u0142eczne. D\u0105\u017cenie do suwerenno\u015bci by\u0142o skomplikowan\u0105 drog\u0105 splecion\u0105 z r\u00f3\u017cnych epok i zmieniaj\u0105cych si\u0119 idea\u0142\u00f3w, od insurekcyjnego zapa\u0142u po pragnienie ograniczonej wolno\u015bci w istniej\u0105cych strukturach pa\u0144stwowych.<\/p>\n\n\n\n

Historia Poznania i plany jego rozwoju odzwierciedlaj\u0105 zdolno\u015bci adaptacyjne spo\u0142eczno\u015bci d\u0105\u017c\u0105cej do samostanowienia, obejmuj\u0105cej wizje r\u00f3\u017cnych warstw spo\u0142ecznych i zmieniaj\u0105ce si\u0119 paradygmaty my\u015blenia. Ci\u0105g\u0142a ewolucja tych idei ukazuje subtelne realia historyczne, spo\u0142eczne i polityczne tamtych czas\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Idea niepodleg\u0142o\u015bci w Poznaniu si\u0119ga okresu upadku Rzeczypospolitej. D\u0105\u017cenie do suwerenno\u015bci sta\u0142o si\u0119 zauwa\u017calne ju\u017c dawno temu, zw\u0142aszcza w \u015brodowisku elity patriotycznej XIX wieku. Uwa\u017cali, \u017ce \u200b\u200bkoncepcja bytu narodowego jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z ca\u0142kowit\u0105 niepodleg\u0142o\u015bci\u0105. Ju\u017c w 1841 roku Adolf von Arnim-Boitzenburg, prezydent Wielkiego Ksi\u0119stwa Pozna\u0144skiego, sformu\u0142owa\u0142 postaw\u0119 Polak\u00f3w wobec narodowo\u015bci jako pomost \u0142\u0105cz\u0105cy ruiny […]<\/p>\n","protected":false},"author":301,"featured_media":2716,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[500],"tags":[614,616,799,1087,1086,611,1088,615,612,613],"moimportance":[104],"motype":[494],"moformat":[89],"class_list":{"0":"post-2747","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-pro-polituky","8":"tag-fakty-o-polityce","9":"tag-historia-politykow","10":"tag-historia-poznania","11":"tag-idea-niepodleglosci","12":"tag-idea-niepodleglosci-w-poznaniu","13":"tag-poznanscy-politycy","14":"tag-roznorodni-zwolennicy-i-ewolucja-ruchu","15":"tag-znane-osoby-poznan","16":"tag-znani-politycy","17":"tag-zycie-polityczne-w-poznaniu","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2747","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/301"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2747"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2747\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2751,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2747\/revisions\/2751"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2716"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2747"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2747"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2747"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2747"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2747"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2747"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}