{"id":3227,"date":"2024-10-31T19:18:54","date_gmt":"2024-10-31T18:18:54","guid":{"rendered":"https:\/\/poznanyes.eu\/?p=3227"},"modified":"2024-10-31T19:19:26","modified_gmt":"2024-10-31T18:19:26","slug":"jak-wygladala-edukacja-w-poznaniu-podczas-ii-wojny-swiatowej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/eternal\/jak-wygladala-edukacja-w-poznaniu-podczas-ii-wojny-swiatowej","title":{"rendered":"Jak wygl\u0105da\u0142a edukacja w Poznaniu podczas II wojny \u015bwiatowej?"},"content":{"rendered":"\n

W czasie II wojny \u015bwiatowej edukacja w Poznaniu by\u0142a konspiracyjna. Dzieci mog\u0142y swobodnie ucz\u0119szcza\u0107 jedynie do szk\u00f3\u0142 podstawowych, ale i tam jako\u015b\u0107 kszta\u0142cenia pozostawia\u0142a wiele do \u017cyczenia. Okupanci nie byli zainteresowani ewentualnymi osi\u0105gni\u0119ciami intelektualnymi zniewolonych ludzi, wi\u0119c taka edukacja mia\u0142a wychowa\u0107 pos\u0142usznych robotnik\u00f3w, ale nie naukowc\u00f3w czy \u015bwiadomych obywateli, pisze portal poznanyes.eu<\/a>. Niemniej jednak, patrioci w Polsce zorganizowali podziemn\u0105 edukacj\u0119, aby przeciwstawi\u0107 si\u0119 niemieckiej i sowieckiej gro\u017abie wykorzenienia polskiej kultury. Wi\u0119cej o tym ruchu dowiesz si\u0119 z tego artyku\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

Szko\u0142a podstawowa rz\u0105du okupacyjnego<\/h2>\n\n\n\n

W 1939 roku Polska znalaz\u0142a si\u0119 pod okupacj\u0105 niemieck\u0105 i sowieck\u0105. Kraj zosta\u0142 podzielony na regiony. Niekt\u00f3re z nich sta\u0142y si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 Rzeszy (np. Pozna\u0144<\/a>), inne \u2013 ZSRR, a tak\u017ce utworzono kontrolowane przez Niemc\u00f3w Gubernatorstwo.<\/p>\n\n\n\n

Nazi\u015bci uwa\u017cali, \u017ce wysokiej jako\u015bci edukacja S\u0142owianom nie jest potrzebna. Planowali zamieni\u0107 Polak\u00f3w, podobnie jak inne narody, w niewykszta\u0142conych niewolnik\u00f3w. Dlatego oficjalnie zezwolono na kontynuowanie dzia\u0142alno\u015bci tylko szko\u0142om rzemie\u015blniczym i kursom dla robotnik\u00f3w fabrycznych.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli chodzi o szko\u0142y, ludno\u015b\u0107 nieniemiecka mog\u0142a ucz\u0119szcza\u0107 tylko do czterech klas szko\u0142y podstawowej i uczy\u0107 si\u0119 liczenia, ale tylko do 500, poprawnej pisowni swojego nazwiska, Przykaza\u0144 Bo\u017cych, zgodnie z kt\u00f3rymi pos\u0142usze\u0144stwo Niemcom, uczciwo\u015b\u0107, uprzejmo\u015b\u0107 i ci\u0119\u017cka praca by\u0142y uwa\u017cane za najwy\u017csze cnoty.<\/p>\n\n\n\n

W takich szko\u0142ach nie uczono nawet czytania, ponadto zabronione by\u0142o nauczanie w j\u0119zyku polskim. Na terenach, kt\u00f3re wesz\u0142y w sk\u0142ad Rzeszy, by\u0142o to karane \u015bmierci\u0105. Czy mo\u017cna si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce w 1941 r. liczba dzieci ucz\u0119szczaj\u0105cych do takich szk\u00f3\u0142 by\u0142a o po\u0142ow\u0119 mniejsza ni\u017c przed wojn\u0105?<\/p>\n\n\n\n

Edukacja uniwersytecka dla przedstawicieli narod\u00f3w innych ni\u017c niemiecki by\u0142a zakazana. Wszystkie uniwersytety zosta\u0142y zamkni\u0119te przez okupant\u00f3w, a sprz\u0119t z laboratori\u00f3w zosta\u0142 wywieziony do Niemiec i podzielony mi\u0119dzy niemieckie uczelnie. Polskie budynki dawnych uniwersytet\u00f3w przeznaczono na koszary wojskowe.<\/p>\n\n\n\n

Podziemna edukacja<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

R\u00f3wnolegle z tymi wydarzeniami w Polsce narodzi\u0142 si\u0119 i dzia\u0142a\u0142 ruch oporu. Jego wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 by\u0142y pocz\u0105tkowo r\u00f3\u017cne podziemne kursy edukacyjne prowadzone w prywatnych domach przez nauczycieli, wyk\u0142adowc\u00f3w i dzia\u0142aczy o\u015bwiatowych. Ryzykowali przy tym \u017cyciem, ale pracowali dla przysz\u0142o\u015bci pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

Podziemne szkolnictwo w Poznaniu i innych miastach organizowa\u0142a Tajna Organizacja O\u015bwiatowa. Zajmowa\u0142a si\u0119 ona szkolnictwem podstawowym i \u015brednim i zdo\u0142a\u0142a zorganizowa\u0107 edukacj\u0119 dla oko\u0142o miliona dzieci. Do 1942 r. konspiracyjne szkolnictwo podstawowe obj\u0119\u0142o ok. 1,5 mln uczni\u00f3w. W 1944 r. podziemne szko\u0142y \u015brednie kszta\u0142ci\u0142y oko\u0142o 100 000 os\u00f3b, a oko\u0142o 10 000 student\u00f3w ucz\u0119szcza\u0142o na tajne kursy uniwersyteckie.<\/p>\n\n\n\n

Powsta\u0142a prawdziwa tajna sie\u0107 szk\u00f3\u0142 zawodowych, gimnazj\u00f3w i kurs\u00f3w z zakazanych przedmiot\u00f3w, w tym j\u0119zyka polskiego, geografii i historii. Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142ugiwa\u0142y tajne szko\u0142y talmudyczne. Uczniowie nie tylko uczyli si\u0119, ale tak\u017ce zdawali egzaminy ko\u0144cowe, a nawet otrzymywali \u015bwiadectwa. Te ostatnie by\u0142y wydawane na przedwojennych formularzach i wskazywa\u0142y daty sprzed okupacji. Co ciekawe, po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej przywr\u00f3cone polskie uniwersytety akceptowa\u0142y te dokumenty jako kandydat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Ponadto istnia\u0142y tajne uczelnie wojskowe, kursy oficerskie i szkolenia specjalne. W ko\u0144cu ruch oporu opiera\u0142 si\u0119 w du\u017cej mierze na wojsku, a jego szeregi wymaga\u0142y uzupe\u0142nienia.<\/p>\n\n\n\n

Miejsce w dzia\u0142alno\u015bci konspiracyjnej znalaz\u0142a nawet edukacja i szkolenia religijne. Tajne seminaria by\u0142y prowadzone bezpo\u015brednio przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki. W jednym z nich studiowa\u0142 przysz\u0142y papie\u017c Jan Pawe\u0142 II.<\/p>\n\n\n\n

Tak wi\u0119c przestrze\u0144 edukacyjna w Poznaniu, jak i w ca\u0142ej Polsce, by\u0142a do\u015b\u0107 aktywna, zw\u0142aszcza bior\u0105c pod uwag\u0119 wszystkie zakazy i niebezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3re istnia\u0142y w tamtym czasie dla wszystkich zaanga\u017cowanych.<\/p>\n\n\n\n

Tajne uniwersytety<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Opr\u00f3cz szk\u00f3\u0142 powsta\u0142a sie\u0107 podziemnych uniwersytet\u00f3w. Na przyk\u0142ad w 1944 r. ponad 300 os\u00f3b uczy\u0142o 3500 student\u00f3w na Uniwersytecie Warszawskim. Istnia\u0142y r\u00f3\u017cne wydzia\u0142y, a studenci zdawali egzaminy i studiowali w taki sam spos\u00f3b, jak w latach przedwojennych.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3\u017cne wydzia\u0142y dzia\u0142a\u0142y w Poznaniu i Krakowie. W Warszawie powsta\u0142a nowa instytucja edukacyjna, w kt\u00f3rej wyk\u0142adali profesorowie z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. Mia\u0142a ona 17 wydzia\u0142\u00f3w, w tym Wydzia\u0142 Lekarski i Chirurgiczny.<\/p>\n\n\n\n

W latach okupacji na podziemnych uczelniach dyplomy magisterskie uzyska\u0142o blisko 10 tys. student\u00f3w. Kilkuset z nich uko\u0144czy\u0142o nawet i obroni\u0142o prace magisterskie oraz otrzyma\u0142o stopnie naukowe. Podr\u0119czniki dla tajnego nauczania dostarcza\u0142y tajne drukarnie, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 zaraz po podziale i okupacji kraju.<\/p>\n\n\n\n

W ten spos\u00f3b uda\u0142o si\u0119 w Poznaniu i innych miastach okupowanej Polski zachowa\u0107 proces edukacyjny i naukowy. Wydaje si\u0119 to prawdziwym cudem i by\u0107 mo\u017ce nim jest. Dzi\u0119ki wysi\u0142kom nauczycieli i profesor\u00f3w wyzwolona Polska mia\u0142a wykszta\u0142cone i patriotyczne m\u0142ode pokolenie, na kt\u00f3rym mo\u017cna by\u0142o oprze\u0107 odbudow\u0119 pa\u0144stwa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W czasie II wojny \u015bwiatowej edukacja w Poznaniu by\u0142a konspiracyjna. Dzieci mog\u0142y swobodnie ucz\u0119szcza\u0107 jedynie do szk\u00f3\u0142 podstawowych, ale i tam jako\u015b\u0107 kszta\u0142cenia pozostawia\u0142a wiele do \u017cyczenia. Okupanci nie byli zainteresowani ewentualnymi osi\u0105gni\u0119ciami intelektualnymi zniewolonych ludzi, wi\u0119c taka edukacja mia\u0142a wychowa\u0107 pos\u0142usznych robotnik\u00f3w, ale nie naukowc\u00f3w czy \u015bwiadomych obywateli, pisze portal poznanyes.eu. Niemniej jednak, patrioci […]<\/p>\n","protected":false},"author":294,"featured_media":3087,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[502],"tags":[1295,1294,1293,616,1292,1297,804,611,1296,612],"moimportance":[104],"motype":[494],"moformat":[717],"class_list":{"0":"post-3227","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-voenna-istoria","8":"tag-edukacja","9":"tag-edukacja-w-poznaniu","10":"tag-edukacja-w-poznaniu-podczas-ii-wojny-swiatowej","11":"tag-historia-politykow","12":"tag-jak-wygladala-edukacja-w-poznaniu","13":"tag-podziemna-edukacja","14":"tag-poznan-po-ii-wojnie-swiatowej","15":"tag-poznanscy-politycy","16":"tag-szkola-podstawowa-rzadu-okupacyjnego","17":"tag-znani-politycy","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","19":"motype-eternal","20":"moformat-717"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3227","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/294"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3227"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3227\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3234,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3227\/revisions\/3234"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3087"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3227"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3227"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3227"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3227"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3227"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}