{"id":4078,"date":"2025-02-05T17:24:50","date_gmt":"2025-02-05T16:24:50","guid":{"rendered":"https:\/\/poznanyes.eu\/?p=4078"},"modified":"2025-02-26T19:13:36","modified_gmt":"2025-02-26T18:13:36","slug":"bitwa-o-poznan-podczas-ii-wojny-swiatowej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/eternal\/bitwa-o-poznan-podczas-ii-wojny-swiatowej","title":{"rendered":"Bitwa o Pozna\u0144 podczas II wojny \u015bwiatowej"},"content":{"rendered":"\n

W styczniu 1945 roku stolica Wielkopolski znalaz\u0142a si\u0119 pod ostrza\u0142em artyleryjskim. O Pozna\u0144 walczyli nie tylko Niemcy, Rosjanie i Polacy, ale tak\u017ce W\u0119grzy, Rumuni i \u0141otysze. Przez miesi\u0105c trwa\u0142y zaci\u0119te walki o ka\u017cd\u0105 ulic\u0119 i kamienic\u0119. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 budynk\u00f3w zosta\u0142a uszkodzona i zniszczona. Wyzwolenie Poznania od nazistowskich agresor\u00f3w by\u0142o jedn\u0105 z najtrudniejszych bitew II wojny \u015bwiatowej. Wi\u0119cej na ten temat mo\u017cna przeczyta\u0107 na stronie poznanyes.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3wne si\u0142y<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wna ofensywa Armii Czerwonej na Pozna\u0144 rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 22 stycznia. Pr\u00f3ba zdobycia miasta od wschodu nie powiod\u0142a si\u0119. 21. Brygada Pancerna Gwardii napotka\u0142a silny op\u00f3r niemiecki w rejonie linii kolejowej Franowo-Antoninek. Jednak tego samego dnia s\u0105siednia 20. Brygada Pancerna zdoby\u0142a fabryk\u0119 Focke-Wulfa w Krzesinach.<\/p>\n\n\n\n

W kolejnych dniach Armia Czerwona przedziera\u0142a si\u0119 przez skut\u0105 lodem rzek\u0119 w okolicach Czapury i na p\u00f3\u0142noc od Poznania, w rejonie Mi\u0119kowa. 25 stycznia zamkn\u0119\u0142a pier\u015bcie\u0144 okr\u0105\u017cenia wok\u00f3\u0142 miasta. Przez nast\u0119pny miesi\u0105c trwa\u0142y zaci\u0119te walki o Pozna\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Liczebno\u015b\u0107 wojsk walcz\u0105cych o Pozna\u0144 nie jest dok\u0142adnie znana historykom. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce podawana w czasach PRL liczba 61 tysi\u0119cy Niemc\u00f3w, kt\u00f3rzy walczyli w obronie miasta, by\u0142a ze wzgl\u0119d\u00f3w propagandowych trzykrotnie zawy\u017cona. Obecnie uwa\u017ca si\u0119, \u017ce Niemc\u00f3w i ich sojusznik\u00f3w by\u0142o oko\u0142o 15-20 tysi\u0119cy. Generalnie stosunek si\u0142 by\u0142 taki sam, z tym \u017ce Armia Czerwona mia\u0142a ogromn\u0105 przewag\u0119 w artylerii, samolotach i czo\u0142gach. To okaza\u0142o si\u0119 decyduj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug Macieja Karalusa i Micha\u0142a Krzy\u017caniaka, autor\u00f3w ksi\u0105\u017cki \u201ePozna\u0144 1945\u201d, w walkach o miasto zgin\u0119\u0142o ok. 5 tys. Niemc\u00f3w, prawie 6 tys. Rosjan i 100 Polak\u00f3w. Do liczby ofiar nale\u017cy jednak doliczy\u0107 tak\u017ce ludno\u015b\u0107 cywiln\u0105 – w wyniku ostrza\u0142\u00f3w i bombardowa\u0144 Poznania zgin\u0119\u0142o prawie 600 os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

Pomocnicy Niemc\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Sojusznikami Niemc\u00f3w byli Madziarzy. W obronie Poznania przed Armi\u0105 Czerwon\u0105 wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 oko\u0142o 500-1100 \u017co\u0142nierzy z dw\u00f3ch w\u0119gierskich batalion\u00f3w. Pierwszy z nich, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z podoficer\u00f3w z Veszprem, przyby\u0142 do Poznania 20 stycznia 1945 roku, w dniu og\u0142oszenia alarmu bojowego przez genera\u0142a Ernsta Matterna. W\u0119grzy bronili obszaru mi\u0119dzy Stawem Rusa\u0142ka a Winiarami. Mieli karabiny z czas\u00f3w I wojny \u015bwiatowej i tylko po kilka sztuk amunicji na ka\u017cdego.<\/p>\n\n\n\n

W\u0119gierska linia obronna przechodzi\u0142a przez klasztor pasterek. Pod koniec stycznia wybuch\u0142y tam zaci\u0119te walki. Rosjanie rozpocz\u0119li atak czo\u0142gami T-34. Klasztor kilkakrotnie przechodzi\u0142 z r\u0105k do r\u0105k. O tych dramatycznych chwilach przypomina tablica wisz\u0105ca na murach klasztoru.<\/p>\n\n\n\n

Po stronie Niemc\u00f3w walczyli r\u00f3wnie\u017c \u0141otysze. 20 stycznia do huty o\u0142owiu przyby\u0142y patrole dywizji Waffen SS wraz z oddzia\u0142ami Wehrmachtu. Nadzorowa\u0142y demonta\u017c urz\u0105dze\u0144 ch\u0142odniczych odlewni i ich za\u0142adunek na platformy kolejowe. W tym czasie w Poznaniu przebywa\u0142o oko\u0142o stu \u0141otyszy, skupionych w ramach 3. kompanii, tworz\u0105cej pluton Lenzera, kt\u00f3ry zosta\u0142 wys\u0142any na najniebezpieczniejsze odcinki frontu.<\/p>\n\n\n\n

Przygotowania i pocz\u0105tek bitwy<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Latem 1944 roku Niemcy, wiedz\u0105c o ataku ze wschodu, zacz\u0119li budowa\u0107 kilka linii umocnie\u0144 ziemnych, aby powstrzyma\u0107 Armi\u0119 Czerwon\u0105. Mieszka\u0144cy Wielkopolski zostali zmuszeni do kopania okop\u00f3w. Wkr\u00f3tce Pozna\u0144 zosta\u0142 og\u0142oszony twierdz\u0105, a jej komendantem zosta\u0142 genera\u0142 Ernst Mattern. Z konglomeratu r\u00f3\u017cnych oddzia\u0142\u00f3w i cz\u0119sto przypadkowych \u017co\u0142nierzy w kr\u00f3tkim czasie powsta\u0142 ca\u0142kiem sprawny bojowo kilkutysi\u0119czny garnizon. W efekcie, gdy 1. Front Bia\u0142oruski zbli\u017cy\u0142 si\u0119 do Poznania, rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 d\u0142ugotrwa\u0142e walki uliczne. Poznaniacy nie podporz\u0105dkowali si\u0119 apelom o opuszczenie miasta, lecz pozostali w piwnicach i schronach przeciwbombowych.<\/p>\n\n\n\n

22 stycznia 1945 roku Armia Czerwona i Wojsko Polskie rozpocz\u0119\u0142y ofensyw\u0119 od strony Wis\u0142y, a jednostki 1. Frontu Ukrai\u0144skiego i 1. Frontu Bia\u0142oruskiego zacz\u0119\u0142y szybko zbli\u017ca\u0107 si\u0119 do Poznania. Genera\u0142 Iwan Driomow nakaza\u0142 rozpocz\u0105\u0107 atak. W obliczu silnego oporu armia ponios\u0142a powa\u017cne straty i nie osi\u0105gn\u0119\u0142a prawie \u017cadnych pozytywnych rezultat\u00f3w, uda\u0142o jej si\u0119 jedynie zdoby\u0107 przycz\u00f3\u0142ek na zachodnim brzegu Warty. Wobec niepowodzenia planu zdobycia miasta w marszu, radzieckie dow\u00f3dztwo zdecydowa\u0142o si\u0119 je otoczy\u0107. Pier\u015bcie\u0144 wok\u00f3\u0142 miasta zamkn\u0105\u0142 si\u0119 w ci\u0105gu kilku dni. Rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 obl\u0119\u017cenie, polegaj\u0105ce g\u0142\u00f3wnie na ostrzale artyleryjskim, nalotach i kolejnych atakach sowieckich pu\u0142k\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Dla Rosjan Kraj Warty by\u0142 terytorium Rzeszy, wi\u0119c \u017co\u0142nierze nie mieli lito\u015bci ani dla ludzi, ani dla mienia. Bomby i pociski spada\u0142y na historyczne centrum miasta, zamieniaj\u0105c wi\u0119kszo\u015b\u0107 obszaru w stert\u0119 gruzu. Gdy pr\u00f3ba zdobycia Poznania si\u0142\u0105 nie powiod\u0142a si\u0119, ci\u0119\u017ckie walki wybuch\u0142y wok\u00f3\u0142 Starego Rynku i w wewn\u0119trznych dzielnicach miasta. Bitwa o miasto trwa\u0142a do 16 lutego, po czym nast\u0105pi\u0142 tydzie\u0144 walk o Cytadel\u0119, ostatni punkt niemieckiego oporu. XIX-wieczne fortyfikacje skutecznie opiera\u0142y si\u0119 kolejnym szturmom. Ostatecznie do \u017co\u0142nierzy radzieckich do\u0142\u0105czy\u0142o oko\u0142o 2000 poznaniak\u00f3w, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 zosta\u0142a przymusowo zmobilizowana do jednostek pomocniczych. Kulminacja walk nast\u0105pi\u0142a w nocy z 22 na 23 lutego.               <\/p>\n\n\n\n

W decyduj\u0105cej fazie genera\u0142 Gonell pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo, a ocala\u0142a niemiecka za\u0142oga nie mia\u0142a innego wyj\u015bcia, jak wywiesi\u0107 bia\u0142\u0105 flag\u0119. W ten spos\u00f3b Pozna\u0144 zosta\u0142 wyzwolony od naje\u017ad\u017ac\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Podczas walk w styczniu i lutym 1945 roku zgin\u0119\u0142o 10 000 \u017co\u0142nierzy Armii Czerwonej i 600 cywil\u00f3w. Zgin\u0119\u0142o oko\u0142o 5000-6000 Niemc\u00f3w. Zabudowa miasta ponios\u0142a du\u017ce straty – oko\u0142o 55%.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W styczniu 1945 roku stolica Wielkopolski znalaz\u0142a si\u0119 pod ostrza\u0142em artyleryjskim. O Pozna\u0144 walczyli nie tylko Niemcy, Rosjanie i Polacy, ale tak\u017ce W\u0119grzy, Rumuni i \u0141otysze. Przez miesi\u0105c trwa\u0142y zaci\u0119te walki o ka\u017cd\u0105 ulic\u0119 i kamienic\u0119. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 budynk\u00f3w zosta\u0142a uszkodzona i zniszczona. Wyzwolenie Poznania od nazistowskich agresor\u00f3w by\u0142o jedn\u0105 z najtrudniejszych bitew II wojny \u015bwiatowej. […]<\/p>\n","protected":false},"author":298,"featured_media":3944,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[501],"tags":[1701,1696,1704,1699,1705,1690,799,1695,1702,1703,1694,1691,1693,1692,1697],"moimportance":[104],"motype":[494],"moformat":[717],"class_list":{"0":"post-4078","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-o-burmistrzu","8":"tag-armia-czerwona","9":"tag-bitwa-o-poznan","10":"tag-cytadela-poznanska","11":"tag-ernst-mattern","12":"tag-front-wschodni","13":"tag-general-gonell","14":"tag-historia-poznania","15":"tag-ii-wojna-swiatowa","16":"tag-niemcy-w-poznaniu","17":"tag-oblezenie-poznania","18":"tag-poznan-1945","19":"tag-twierdza-poznan-2","20":"tag-walki-uliczne","21":"tag-wehrmacht","22":"tag-wyzwolenie-poznania","23":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","24":"motype-eternal","25":"moformat-717"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4078","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/298"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4078"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4078\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4088,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4078\/revisions\/4088"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3944"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4078"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4078"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4078"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4078"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4078"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4078"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}