Muzeum Narodowe w Poznaniu jest jednym z największych i najstarszych muzeów w Polsce. Jego początki sięgają 1919 roku. Wtedy to państwo odzyskało niepodległość, a zbiory polskie i pruskie zostały połączone pod jednym dachem. Obecną nazwę muzeum otrzymało w 1950 roku. Instytucja zachowuje i prezentuje dziedzictwo wieków i pokoleń, a także posiada dużą kolekcję wojskową, jak podaje strona poznanyes.eu.
Budynek nowoczesnego muzeum składa się z dwóch części: starej (istniejącej od 1904 roku) i nowej (wybudowanej w 2001 roku), a zwiedzający mogą zobaczyć wystawy stałe i czasowe. W tym artykule opowiemy więcej o tym muzeum i jego części poświęconej wydarzeniom militarnym w Polsce i Poznaniu.
Zbiory Muzeum Narodowego w Poznaniu
Wielodyscyplinarne Muzeum Narodowe w Poznaniu składa się z:
- Muzeum Historii Miasta Poznania, mieszczącego się w Ratuszu;
- Wielkopolskiego Muzeum Wojskowego, zlokalizowanego w Parku Cytadela;
- Muzeum Sztuk Użytkowych (Zamek Królewski w Poznaniu);
- Muzeum Etnograficznego;
- Muzeum Instrumentów Muzycznych.
W skład kompleksu wchodzi również Muzeum Pałac w Rogalinie, Muzeum Adama Mickiewicza w Śmiełowie oraz Zamek w Gołuchowie. W związku z tym zwiedzenie wszystkich oddziałów muzeum w ciągu jednego dnia jest mało prawdopodobne.
Większość zbiorów ma długą historię, gromadzoną przez lata przez pasjonatów i artystów, historyków i numizmatyków. Do XIX wieku na ziemiach polskich istniało wiele muzeów, których zbiory trafiały później do Muzeum Narodowego w Poznaniu.
Poprzednikiem tej instytucji jest Muzeum Starożytności Polskich i Słowiańskich w Wielkim Księstwie Poznańskim. Zostało ono założone przez Towarzystwo Przyjaciół Nauk w 1857 roku. W 1870 roku Seweryn Mielżyński nabył dla tego muzeum kolekcję obrazów, rysunków i grafik Edwarda Rastawieckiego. Obejmowała ona dzieła sztuki z XVIII i pierwszej połowy XIX wieku, a także zbiór zabytków archeologicznych, monet i bibliotekę. Później Mielżynski przekazał muzeum również własną kolekcję dzieł europejskich mistrzów i bibliotekę. Sfinansował również budowę budynku, w którym mieściły się wszystkie te dzieła sztuki, a muzeum zostało przemianowane na jego cześć.
W 1893 roku w Poznaniu otwarto również muzeum prowincjonalne. Posiadało ono kolekcję sztuki, przemysłu artystycznego i historii naturalnej. Historia Muzeum Wielkopolskiego, które połączyło wcześniej istniejące instytucje, rozpoczęła się w 1920 roku.
Rozwój muzeum po II wojnie światowej i powstanie oddziału wojskowego
Niestety podczas II wojny światowej, okupacji niemieckiej i działań wojennych wiele eksponatów muzeum uległo zniszczeniu. Znaczna część zbiorów sztuki, numizmatycznych i etnograficznych została utracona.
Jednak po wyzwoleniu Poznania muzeum wznowiło swoją działalność. Stopniowo jego zbiory zaczęły się ponownie powiększać. Obejmowały one dzieła sztuki współczesnej, instrumenty muzyczne, plakaty i artefakty wojskowe związane z historią miasta.
Samo Wielkopolskie Muzeum Wojskowe, jako oddział Muzeum Narodowego w Poznaniu, zostało utworzone i otwarte w 1963 roku. Zaczęło gromadzić broń i sprzęt wojskowy, dokumenty i fotografie. Kolekcjonowano przede wszystkim to, co pozostało po II wojnie światowej, ale odnaleziono i pozostawiono w zbiorach także artefakty z lat wcześniejszych i wojen z przeszłości.
Faktem jest, że w czasie II wojny światowej Poznań był okupowany przez Niemców. W 1945 roku miała miejsce historyczna bitwa o wyzwolenie miasta, która trwała ponad miesiąc, ale ostatecznie zapewniła sukces wojskom radzieckim i późniejszą zwycięską ofensywę na Berlin. W związku z tym w mieście i jego okolicach znajdowało się wiele artefaktów związanych z II wojną światową, a także z wojnami z poprzednich lat i wieków.
Tak więc, po utworzeniu Muzeum Wojskowego, jego kolekcja obejmowała pojazdy wojskowe z różnych epok, różne próbki amunicji, broni i mundurów wojskowych. W salach muzeum odwiedzający znajdą niesamowite eksponaty i możliwość zanurzenia się w tragicznych wydarzeniach historycznych, studiowania map, dokumentów i innych pamiątek, które przypominają im o wojnach, w których ucierpiała polska ziemia.
Pozostałe oddziały i zbiory
Oprócz Wielkopolskiego Muzeum Wojskowego, Muzeum Narodowe w Poznaniu powiększyło się o Muzeum Historii Miasta Poznania (1954), Muzeum Instrumentów Muzycznych (1956), Muzeum Rzemiosła Artystycznego (1965), Muzeum Etnograficzne (1987) i inne ekspozycje. W 2017 roku otwarto Muzeum Sztuk Użytkowych.
Duże znaczenie dla Muzeum Narodowego w Poznaniu miało powołanie w 1991 roku Fundacji Raczyńskich. Uczestniczyła ona w uregulowaniu statusu prawnego zbiorów i ogólnego zarządzania muzeum.
W XXI wieku zbiory muzeum nadal wzbogacają się o cenne eksponaty i pozostają interesujące dla zwiedzających w każdym wieku i o różnorodnych zainteresowaniach. Tutaj możesz dowiedzieć się wiele o historii Poznania i aspektach życia miasta w minionych wiekach. Muzeum Wojskowe zasługuje na szczególną uwagę, ponieważ przypomina o trudnych kartach historii państwa i miasta. Pamięć o tych wydarzeniach jest ważna, a działalność muzeum pomaga ją zachować i upowszechniać.