Rok 1918 był ważnym punktem zwrotnym dla polskiej społeczności Poznania. W tym czasie odbyło się posiedzenie przedstawicieli, znane jako Sejm Dzielnicowy. Posiedzenie to, zwołane w dniach 3–5 grudnia w Poznaniu, zajęło kluczowe miejsce w historii regionu, ukazując aspiracje i inicjatywy narodu polskiego pod zaborem niemieckim – podaje portal poznanyes.eu.
Ziarno transformacji: powstanie Naczelnej Rady Ludowej
Początki tej organizacji politycznej sięgają podziemnego Komitetu Międzypartyjnego, utworzonego w Poznaniu w 1916 roku, w skład którego wchodzili głównie przedstawiciele Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego. Utrzymując związki z Komitetem Narodowym Polskim, organizacja ta stała się znana społeczeństwu jako Rada Ludowa, która później przekształciła się w Naczelną Radę Ludową. Organ ten, na którego czele stał Tymczasowy Komisariat NRL, w skład którego wchodzili m.in. Stanisław Adamski, Wojciech Korfanty i Adam Poszwiński, stał się do sierpnia 1919 roku głównym ośrodkiem władzy polskiej na terenach zaboru niemieckiego.
Wybory do lokalnej Rady Ludowej odbywały się równolegle z przygotowaniami do Sejmu Dzielnicowego. Strona polska umiejętnie wykorzystała przewrót w administracji berlińskiej, wykorzystując znaczenie Wielkopolski jako spichlerza Rzeszy. Negocjacje z administracją niemiecką zakończyły się porozumieniem w sprawie omówienia kwestii organizacyjnych, żądań polskich i spraw bieżących, co przygotowało grunt pod zwołanie Sejmu Dzielnicowego.
Otwarcie Sejmu Dzielnicowego: uroczysta inauguracja
Sejm Dzielnicowy, przypominający dawne sejmiki wojewódzkie z czasów rozbiorów, został zwołany ze starannym przygotowaniem. 3 grudnia 1918 roku obrady rozpoczęły się uroczystym marszem, który zakończył się inauguracją w sali Lamberta. To przełomowe wydarzenie, któremu przewodniczyli m.in. Władysław Seyda i Stanisław Nowicki, rozpoczęło się przemówieniem Stanisława Adamskiego, który nakreślił program polityczny mający na celu stopniowe zdobywanie władzy w oczekiwaniu na decyzję kongresu pokojowego. Omówiono także strukturę i uprawnienia przyszłej RP oraz ustalono jej stosunki z Tymczasowymi Radami Robotniczymi i Żołnierskimi.
Porządek obrad obejmował wieloaspektowe zagadnienia, m.in. zjednoczenie nowych ziem z Polską, demokratyczne decyzje państwowe, opodatkowanie narodowe, utworzenie rad wiejskich, prawa pracownicze, polisy ubezpieczeniowe, własność ziemi, a także reintegrację emigrantów, wytyczenie kompleksowych granic dla Polski reprezentacja w regionie.
Dynamiczne obrady: rozwiązanie społecznych, ekonomicznych i edukacyjnych imperatywów
Podczas trzydniowego posiedzenia komitety parlamentarne zajmowały się różnymi aspektami istotnymi dla przyszłości regionu. Podjęto uchwały dotyczące wprowadzenia do administracji polskich urzędników, utworzenia rad ludowych na wsi, założenia uniwersytetu w Poznaniu i sformułowania polityki oświatowej. Dyskutowano o różnych poglądach dotyczących szkół religijnych i braku wykwalifikowanych nauczycieli, a także podkreślano znaczenie systemu edukacji ogólnokrajowej dla regionu.
Uformowano skład Naczelnej Rady Ludowej, odzwierciedlający parytetową reprezentację deputowanych z różnych terytoriów, co świadczy o zrównoważonych możliwościach różnych regionów.
Dziedzictwo i skutki: zmiana życia politycznego
Sejm Dzielnicowy położył podwaliny pod przyszły rząd, lecz po jego zamknięciu w dniu 5 grudnia 1918 roku już więcej się nie zebrał. Rzeczywistą władzę w regionie sprawował Komisariat NRL, który ostatecznie ogłosił przejęcie władzy politycznej i militarnej po Powstaniu Wielkopolskim.
Sejm Dzielnicowy z 1918 roku pozostaje częścią historii, która utorowała drogę polskiemu samostanowieniu, stabilności, jedności i aspiracjom społeczeństwa w obliczu różnorodnych wyzwań okresu transformacji.