Tadeusz Ruge to nazwisko mało znane w historii, ale niosące ze sobą ciężar poświęcenia i służby dla ojczyzny, Polski. Urodził się 12 stycznia 1886 roku w Żabnie pod Mosiną, a jego życie zaprowadziło go z klasy akademickiej na pola bitew I wojny światowej, a ostatecznie na stanowisko prezydenta Poznania, donosi portal poznanyes.eu.
Wczesna edukacja i życie rodzinne
Wczesne lata Tadeusza Rugego minęły pod wpływem jego rodziny i zaangażowania w edukację. Jego rodzice, Edward i Julia, byli zarządcami lokalnego majątku, wpajając mu wartości odpowiedzialności i ciężkiej pracy. Uczył się w gimnazjach w Pile i Poznaniu, gdzie położył solidne fundamenty pod swoje przyszłe przedsięwzięcia.
W 1922 roku ożenił się z Janiną Murkowską, a ich związek zaowocował dwiema córkami, Danutą i Wiesławą. Ruge był nie tylko oddanym ojcem, ale także zwolennikiem promocji edukacji i kultury. Dbał o wszechstronne wykształcenie córek, wprowadzał je w świat sztuki, sportu itp. Jego życie rodzinne było pełne radości, dzielił się z rodziną swoimi pasjami: ogrodnictwem, wędkarstwem, myślistwem i grą w brydża.
Historia inżynierii i patriotyzmu
Życie Rugego było naznaczone pasją do inżynierii i patriotyzmu. Kontynuował studia na Politechnice Gdańskiej, a następnie w Berlinie, gdzie specjalizował się w inżynierii lądowej. W maju 1913 roku z dumą uzyskał tytuł inżyniera na Uniwersytecie Technicznym w Charlottenburgu.
Jeszcze przed rozpoczęciem formalnej edukacji Ruge aktywnie działał w tajnym kole samokształceniowym Towarzystwa Tomasza Zana, co świadczy o jego wczesnym zainteresowaniu sprawami polskimi. W czasie studiów zaangażował się ideowo i organizacyjnie w Związek Młodzieży Polskiej „Zet”.
Jego życie zmieniło się jednak diametralnie wraz z wybuchem I wojny światowej. W 1914 roku, służąc w 1 Pułku Wojsk Kolejowych w Berlinie, nadzorował naprawy kolejowe na różnych frontach, od francuskiego po rosyjski i bałkański. Waleczność Rugego przyniosła mu Order Krzyża Żelaznego II klasy i awans na podporucznika.
Karierę kontynuował po wojnie, gdy w 1919 roku powrócił do Wielkopolski i wstąpił do Armii Krajowej pod dowództwem gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego. Jego umiejętności inżynierskie odegrały kluczową rolę w organizacji komend posterunków w Opalenicy i Inowrocławiu. W maju 1919 roku otrzymał awans na porucznika i zadanie utworzenia oddziału kolejowego w ramach poznańskiego II Batalionu Saperów Wielkopolskich. Pod dowództwem Rugego wyremontowano i odbudowano najważniejsze linie kolejowe, w tym linie Kcynia-Nakło i Szubin-Bydgoszcz oraz odbudowano most kolejowy na Noteci koło Rynarzewa.
W lutym 1920 roku jego batalion został przeniesiony na front sowiecki pod dowództwem generała Edwarda Rydz-Śmigły. Pomimo obrażeń odniesionych w wypadku kolejowym w pobliżu Kłodnicy, lojalność Rugego nigdy się nie zachwiała.
Dziedzictwo bohatera i zaangażowanie obywatelskie
Za swoją odwagę i przywództwo Ruge został awansowany do stopnia majora i odznaczony Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari. Kontynuował służbę w obronie Mławy pod dowództwem generała Roberta Lamezana de Salins, nadzorując prace polowe i naprawy mostów. W 1922 roku został przydzielony do III Pułku Wojsk Kolejowych w Cytadeli Poznańskiej, gdzie koordynował budowę kolejki wąskotorowej łączącej Poznań z Biedruskiem.
30 czerwca 1926 roku, po ponad sześciu latach czynnej służby w Wojsku Polskim, mjr Tadeusz Ruge został zwolniony z wojska. Jego przywiązanie do Polski jednak nie osłabło i poświęcił się działalności publicznej. Został członkiem rady miejskiej, a w 1935 roku został mianowany zastępcą prezydenta Poznania. W latach 1937-1939 pełnił funkcję komisarza miasta, aktywnie angażując się w działania obronne, takie jak budowa schronów, studni i rowów przeciwlotniczych.
Chociaż jego kadencja na stanowisku burmistrza charakteryzowała się raczej zdecydowanym przywództwem niż wyeksponowaniem, jego lojalność wobec Poznania i oddanie władzom były niekwestionowane. Był człowiekiem czynu i uczciwości, mile wspominanym przez współczesnych.
Kontrowersyjne odejście i tragiczny koniec
Odejście Rugego z urzędu 2 września 1939 roku, w samym środku chaosu II wojny światowej, spotkało się z kontrowersjami. Wyjechał z Poznania do Warszawy, gdzie miał nadzorować odbudowę mostów zniszczonych przez wojska hitlerowskie. Niestety, 19 września 1939 roku w Drużkopolu koło Łucka Ruge został zastrzelony przez żołnierzy Armii Czerwonej. Jego dziedzictwo żyje jednak nadal. 19 września 2004 roku na Cmentarzu Zasłużonych Wielkopolan odsłonięto tablicę pamiątkową ku czci Tadeusza Rugego, uznając go za ostatniego przedwojennego prezydenta Poznania.
Dziedzictwo i nagrody
Tadeusz Ruge, dwukrotnie odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi, pozostawił po sobie historię służby i poświęcenia. Jego wkład w Powstanie Wielkopolskie i bezinteresowna działalność obywatelska są w Poznaniu pamiętane i honorowane. Odsłonięcie tablicy pamiątkowej w 2004 roku jest dowodem trwałego oddziaływania Tadeusza Rugego, człowieka, którego życie definiowało oddanie obowiązkom i głęboka miłość do swojego miasta.